Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Kıbrıs müzakereleri kapsamında yürütülen temaslar, güven yaratıcı önlemler, 5+1 toplantısının koşulları ve seçim yasasında yapılan değişiklikle ilgili açıklamalarda bulundu.
Erhürman, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin Kıbrıs konusunda yaptığı son açıklamalara dikkati çekerek, bundan sonraki süreçte geçmişte yapılan hataların tekrarlanmaması gerektiği yönünde daha güçlü bir ifade kullanıldığını söyledi.
Genel Sekreter’in açıklamalarının bütün halinde değerlendirildiğinde, sürecin “iş olsun diye” bir 5+1 toplantısı gerçekleştirilmesi şeklinde ilerlemeyeceğinin görüldüğünü belirten Erhürman, Birleşmiş Milletler’in bu konudaki hassasiyetini açık şekilde ortaya koyduğunu ifade etti.
Erhürman, son görüşmenin bir önceki görüşmeye kıyasla daha iyi geçtiğini belirterek, “Göreceli olarak bugünkü görüşmeyi bir önceki görüşmeye göre daha iyi bir görüşme olarak değerlendirebiliriz.” dedi.
Görüşmede güven yaratıcı önlemler, metodoloji ve özel ilişki konularının ele alındığını kaydeden Erhürman, Rum lider Nikos Hristodulidis’in bazı yeni düşünceler aktardığını, kendilerinin de kendi görüşlerini karşı tarafa ilettiğini söyledi.
“5+1 için gerekli koşullar henüz oluşmuş değil”
Erhürman, 5+1 toplantısının gerçekleştirilmesini istediklerini ancak mevcut durumda toplantının koşullarının henüz oluşmadığını belirtti.
BM Genel Sekreteri’nin “daha yapılacak çok iş olduğu” yönündeki değerlendirmesine işaret eden Erhürman, Kıbrıs Türk tarafının yaklaşımının başından beri değişmediğini vurguladı.
Erhürman, “5+1’in toplanmasını elbette istiyoruz. Ancak bunun anlamlı, sonuç verecek ve sonuç odaklı bir 5+1 olabilmesi için Lefkoşa’da gerekli hazırlıkların yapılması gerektiğini düşünüyoruz.” ifadelerini kullandı.
Güven yaratıcı önlemler konusunda da değerlendirmelerde bulunan Erhürman, yeni önlemler aracılığıyla güvenin artırılmasının hedeflenmesi gerektiğini ancak aynı zamanda mevcut güven ortamını daha da zedeleyecek adımlardan kaçınılması gerektiğini söyledi.
Erhürman, bu kapsamda iki festivalin iptaline yönelik girişimler, Barcelona Futbol Okulu’nun KKTC’de gerçekleştireceği faaliyetlere yönelik girişimler, Cumhurbaşkanlığı Temsilcisi Mehmet Dağ’ın ara bölgede büyükelçilerle gerçekleştirdiği toplantıya ilişkin olumsuz girişimler ile Avrupa Parlamentosu’nda Kıbrıslı Rum parlamenterlerin girişimleriyle alınan kararları örnek gösterdi.
Bu gelişmelerin güveni artırmak yerine mevcut güveni aşındırdığını savunan Erhürman, söz konusu konuları yalnızca Rum tarafıyla değil, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler ile de paylaştıklarını belirtti.
“Güven artırıcı önlemler açısından çözülmüş herhangi bir konu yok.” diyen Erhürman, güveni aşındırdığını düşündükleri eylemlere ilişkin uluslararası toplum nezdindeki girişimlerinin devam edeceğini söyledi.
“7 konunun 6’sını kabul ettik”
Erhürman, BM Genel Sekreteri’nin güven yaratıcı önlemler kapsamında gündeme getirdiği 7 başlığa ilişkin de bilgi verdi.
Söz konusu başlıklar arasında geçiş noktaları, mayınların temizlenmesi, afetler konusunda ortak mekanizma kurulması, düzensiz göçle mücadele konusunda ortak mekanizma, spor, karma evliliklerden doğan çocukların Avrupa Birliği vatandaşlığı ve sivil toplum konusunda oluşturulan yapı bulunduğunu aktaran Erhürman, bu başlıklardan 6’sına olumlu yaklaştıklarını söyledi.
Erhürman, yeni geçiş noktaları konusunda ise henüz uzlaşma sağlanmadığını belirterek, “Biz 7 konuyu da daha ileri seviyede değerlendirmeye hazırız. Zaten 6’sını kabul ettik.” dedi.
Rum tarafının açıklamalarında 7 başlığın tamamının kabul edildiğinin ifade edilmesine de değinen Erhürman, bu açıklamanın bazı konulardaki farklı değerlendirmelerin devam ettiği gerçeğini değiştirmediğini söyledi.
Karma evliliklerden doğan çocukların Avrupa Birliği vatandaşlığı konusunun Rum tarafınca “insani bir konu” olarak nitelendirilmesini de değerlendiren Erhürman, bunun kendileri açısından yalnızca insani bir mesele olmadığını ifade etti.
Erhürman, “Biz bunun aslında güven yaratıcı önlemler başlığı altında ele alınmasına rağmen tipik bir güven yaratıcı önlem olmadığını, bizim baktığımız yerden bir insan hakkı ihlali olduğunu söylüyorduk. Dolayısıyla ‘insani bir konu’ denmiş olması küçük de olsa bir ileri adımdır.” diye konuştu.
Erhürman’dan New York mesajı
Cumhurbaşkanı Erhürman, 23 Eylül itibarıyla adadan ayrılarak New York’a gideceklerini ve burada BM Genel Sekreteri ile BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi María Ángela Holguín ile görüşmeler gerçekleştireceklerini açıkladı.
New York temaslarının ardından sürecin bundan sonra nasıl ilerleyebileceğinin daha net hale geleceği kanaatinde olduğunu belirten Erhürman, görüşmelerin sonucunda ileriye dönük atılabilecek adımların daha fazla netleşmesini beklediklerini söyledi.
“Çözümsüzlük çözüm değildir”
Kıbrıs müzakere sürecine ilişkin kamuoyundaki tartışmalara da değinen Erhürman, herhangi bir çözüm ihtimalinden endişe duyan kesimlerin bulunduğunu belirterek, toplumun gelişmeler konusunda endişe duymaması gerektiğini söyledi.
Süreçte atılan her adımın kamuoyuyla açık şekilde paylaşıldığını ifade eden Erhürman, mevcut tabloyu şöyle özetledi:
“Şu anda güven yaratıcı önlemler açısından çözülmüş herhangi bir konu yok. Güveni aşındıran eylemler konusundaki uluslararası toplum nezdindeki girişimlerimize devam ediyoruz. Bunları kabul etmiyoruz. Bunların devam etmesi durumunda bu sürecin herhangi bir şekilde ileri gitmesi mümkün değil.”
Metodoloji konusunda da henüz taraflar arasında uzlaşı bulunmadığını kaydeden Erhürman, BM Genel Sekreteri’nin açıklamalarına giren 4 maddelik metodolojinin ilk maddesi üzerinde dahi henüz anlaşma sağlanamadığını belirtti.
Özel ilişki başlığında ise tarafların birbirlerinin görüşlerini dinleme aşamasında olduğunu ifade eden Erhürman, “Tablo net olarak budur.” dedi.
Erhürman, Kıbrıs Türk halkının çözüm iradesini temsil ettiğini belirterek, çözümün nasıl bir çözüm olacağı konusunda net bir yaklaşım içerisinde olduklarını söyledi.
“Benim için çözümsüzlük çözüm değildir.” diyen Erhürman, “Kıbrıs Türk halkının çözüm iradesini temsil ediyorum. Çözüm olsun da ne olursa olsun gibi bir yaklaşıma asla sahip değiliz. Ama bu sorunda bir çözüm arayışına da devam edeceğiz.” ifadelerini kullandı.
Erhürman, 23 Eylül’de New York’a gidecek
Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, 23 Eylül’de New York’ta Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres ve BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin ile görüşeceğini açıkladı.
